एकाइ ७ पाठ ६ कक्षा १२
एकाइ ७ पाठ ६ कक्षा १२
समतामूलक समाज भनेको सामाजिक, आर्थिक, र राजनीतिक रूपले सबै व्यक्तिलाई समान अवसर र अधिकार प्रदान गर्ने समाज हो। यस समाजमा जात, लिंग, धर्म, आर्थिक स्थिति, वा अन्य कुनै आधारमा विभेद हुँदैन। समतामूलक समाजको मुख्य उद्देश्य सबै मानिसलाई न्याय, समानता, र सम्मानको वातावरणमा बाँच्न पाउने अधिकार सुनिश्चित गर्नु हो। समतामूलक समाज एक आदर्श समाज हो, जहाँ सबै नागरिकले समान अवसर, अधिकार, र सम्मान प्राप्त गर्छन्। यस समाजको स्थापना गर्नका लागि शिक्षा, कानूनी सुधार, र सामाजिक सचेतना महत्त्वपूर्ण हुन्छ। समतामूलक समाज निर्माणले सामाजिक न्याय, शान्ति, र दिगो विकासमा ठूलो योगदान पुर्याउँछ।
समतामूलक समाजको विशेषताहरू
1. सामाजिक समानता:
सबै जात, धर्म, लिंग, र समुदायका व्यक्तिहरूलाई समान रूपमा व्यवहार गरिन्छ। जातीय भेदभाव, लैंगिक असमानता, र धार्मिक विभेदजस्ता समस्याहरू अन्त्य गरिन्छ।
2. आर्थिक समानता:
सबै नागरिकलाई समान आर्थिक अवसर प्रदान गरिन्छ। गरिबी घटाउने, रोजगारका समान अवसर सिर्जना गर्ने, र स्रोतसाधनको समान वितरणमार्फत आर्थिक असमानता हटाउन प्रयास गरिन्छ।
3. शिक्षा र स्वास्थ्यमा समान पहुँच:
सबै मानिसलाई गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराइन्छ। यो सबै वर्गका व्यक्तिहरूको जीवनस्तर उकास्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
4. कानूनी समानता:
सबै नागरिक समान कानूनी अधिकार र दायित्वका पात्र हुन्छन्। कानुन सबैका लागि समान रूपमा लागू हुन्छ, चाहे उनीहरूको सामाजिक वा आर्थिक स्थिति जुनसुकै होस्।
5. समावेशीता:
समाजका सबै वर्गलाई निर्णय प्रक्रियामा सहभागी गराइन्छ। अल्पसंख्यक, महिला, अपांगता भएका व्यक्ति, र अन्य समुदायलाई सशक्त बनाउन विशेष नीति अपनाइन्छ।
सामाजिक न्यायका क्षेत्रमा सुधार
1. सामाजिक सुरक्षाको व्यवस्था: समाजका कमजोर र पिछडिएका वर्गहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न विभिन्न उपाय गरिन्छ।
2. समावेशी आयोगहरू गठन: दलित आयोग, मधेसी आयोग, महिला आयोग, थारू आयोग, र मुस्लिम आयोग जस्ता समावेशी आयोगहरू गठन गरिनेछ।
3. श्रम क्षेत्रमा समानताको व्यवस्था: काम गर्ने श्रमिकहरूको अधिकार र समानतामा ध्यान दिइनेछ।
4. तालिम तथा स्वरोजगार कार्यक्रमहरू: स्वरोजगार र क्षमता अभिवृद्धिका लागि तालिम कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ।
5. छात्रवृत्तिको व्यवस्था: आर्थिक रूपमा कमजोर वर्गलाई छात्रवृत्ति प्रदान गरिनेछ।
6. विशेष कानुनी प्रावधानहरू: छुवाछूत, कमैया, हलिया, कमलरी प्रथा र कुश्थरोगीहरूप्रति अन्याय रोक्न विशेष कानुन र कार्यक्रमहरू लागू गरिनेछ।
7. श्रमिकहरूको न्यूनतम ज्याला निर्धारण: श्रमिकहरूको न्यूनतम ज्याला सुनिश्चित गरिनेछ।
Comments
Post a Comment