GO TO HOME PAGE FORUM FOR SOCIAL STUDIES

---

 कक्षा १२ एकाइ ३ पाठ ४ समानुभूति 1. समानुभूतिको अर्थ के हो? अरूको भावनात्मक अवस्थालाई बुझ्ने र त्यसअनुसार प्रतिक्रिया जनाउने क्षमता। 2. समानुभूतिको सिपका दुई फाइदा लेख्नुहोस्। सामाजिक सम्बन्धहरू सुदृढ हुन्छन्। व्यक्तिगत र व्यावसायिक जीवनमा सफलतामा मद्दत पुग्छ। 3. संज्ञानात्मक समानुभूतिका दुई उदाहरण दिनुहोस्। अनुहार हेरेर खुशी वा दुःखी छुट्याउन सक्ने क्षमता। अरूको संवेगात्मक अनुभवलाई बुझ्ने क्षमता। 4. समानुभूतिका दुई तत्त्वहरू के-के हुन्? अरूलाई बुझ्ने क्षमता। अरूलाई विकसित पार्ने क्षमता। 5. समानुभूति सिप विकास गर्नका लागि दुई उपायहरू के हुन्? सक्रिय रूपमा अरूको कुरा सुन्ने। विविध दृष्टिकोणबाट सोच्ने अभ्यास गर्ने। 6. समानुभूतिका प्रकारहरू के-के हुन्? संज्ञानात्मक समानुभूति। संवेगात्मक समानुभूति। 7. समानुभूति सिपको अभावले के असर पर्न सक्छ? सामाजिक सम्बन्धहरू कमजोर हुन्छन्। व्यक्तिगत र व्यावसायिक जीवनमा कठिनाइहरू आउन सक्छन्। छोटो उत्तर लेख्नुहोस समानुभुति सिपको अर्थ लेखि यसका मुल तत्वहरु ब्याख्या गर्नुहोस समानुभूति भनेको अरू व्यक्तिहरूको भावनात्मक अवस्थालाई बुझ्ने, महसुस गर्ने र तदनुर...

 कक्षा १२ एकाइ ३  पाठ ३ सिर्जनात्मक चिन्तन सिप   अति छोटो प्रस्न  1. सिर्जनात्मक चिन्तन भनेको के हो? कुनै पनि परिस्थिति वा परिदृश्यमा नयाँ विकल्पहरू सोच्नु र त्यसलाई वास्तविकतामा बदल्नु नै सिर्जनात्मक चिन्तन हो। 2. सिर्जनात्मक चिन्तन गर्ने व्यक्तिसँग हुने दुई विशेषताहरू लेख्नुहोस्। जिज्ञासु र खुलापनलाई बढावा दिन्छ। एउटै कामलाई पनि फरक सोच, ढङ्ग र तरिकाबाट गर्न मद्दत गर्छ। 3. सिर्जनात्मक चिन्तनको तयारी चरणमा के गरिन्छ? आवश्यक सामग्री व्यवस्था गरिन्छ, अनुसन्धान र मस्तिष्क मन्थन गरेर सबै विकल्पहरू विचार गरिन्छ, र अन्तमा ज्ञान र अनुभवका आधारमा योजना तयार गरिन्छ। 4. सिर्जनात्मक चिन्तनको अभ्यास गर्दा हुने एक फाइदा लेख्नुहोस्। समस्याहरूको बहुआयामिक समाधान पत्ता लगाउन सहयोग गर्छ। 5. सिर्जनात्मक चिन्तनका दुइ विशेषता लेख्नुहोस। जिज्ञासु र खुलापनलाई बढावा दिन्छ। सोचाइ र चिन्तनमा विविधता ल्याउँछ। 6. सिर्जनात्मक चिन्तन प्रक्रियाका पाँच चरणहरू के-के हुन्? तयारी चरण, विकास चरण, पूर्दाप्ति चरण, मूल्याङ्कन चरण, र प्रमाणीकरण चरण। 7. सिर्जनात्मक चिन्तनको तयारी चरणमा के गरिन्छ? आवश...

 एकाइ ३ कक्षा१२ पाठ २ समालोचनात्मक चिन्तन सिप अति छोटो प्रस्न 1. समालोचनात्मक चिन्तन भनेको के हो? कुनै विषयवस्तु वा कुराको राम्रा तथा नराम्रा पक्षहरूको निष्पक्षताका साथ मूल्याङ्कन गर्ने कार्य समालोचनात्मक चिन्तन हो।  2. समालोचनात्मक चिन्तनमा प्रयोग हुने सिपहरू के-के हुन्? विश्लेषण, अर्थ निर्माण, निष्कर्ष अनुमान, व्याख्या, आत्मनियमन, खुला सोचाइ, समस्या समाधान।  3. विश्लेषण सिप भनेको के हो? कुनै घटना, समस्या वा मुद्दासँग सम्बन्धित सूचना र तथ्याङ्क सङ्कलन गरी तिनीहरूको प्रभाव वा नतिजाबारे विचार गर्ने सिप।  4. आत्मआलोचना सिपको उद्देश्य के हो? आफ्ना सबल पक्ष र कमजोर पक्ष पहिचान गरी भविष्यमा कमजोरी सच्याई आफूलाई सबल र सफल बनाउन सहयोग गर्नु।  5. आत्मआलोचना र स्वरूपान्तरणबीचको सम्बन्ध के हो? आत्मआलोचनाले आफ्ना कमजोरीहरू पहिचान गर्न सहयोग गर्छ, जसको आधारमा स्वरूपान्तरणद्वारा ती कमजोरीहरू सुधार गरी व्यक्तिले आफूमा परिवर्तन ल्याउँछ।  6. समालोचनात्मक चिन्तनको महत्त्व के हो? यो कुनै मुद्दा वा समस्याको वास्तविक निष्कर्षमा पुग्न, सान्दर्भिक तथ्य र प्रमाणहरू समेट्न, सबै सर...

  कक्षा १२, एकाइ ३, पाठ १ "जीवनोपयोगी सिपको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि, वर्गीकरण र अभ्यास"  अति छोटो प्रश्न 1. प्रश्न: जीवनोपयोगी सिप विद्यालय शिक्षामा औपचारिक रूपमा कहिलेदेखि सुरु भएको हो? उत्तर: सन् २००० मा  2. प्रश्न: विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार जीवनोपयोगी सिपहरू कति समूहमा वर्गीकृत गरिएका छन्? उत्तर: तीन समूहमा: आत्मबोध सिप, अन्तरवैयक्तिक सिप, र सोचाइ सिप। 3. प्रश्न: समस्या समाधान सिप जीवनोपयोगी सिपको कुन समूहमा पर्छ? उत्तर: सोचाइ सिप समूहमा। 4. प्रश्न: अन्तरवैयक्तिक सिपअन्तर्गत पर्ने कुनै दुई सिपहरू उल्लेख गर्नुहोस्। उत्तर: समानुभूति र सम्बन्ध व्यवस्थापन। 5. प्रश्न: आत्मबोध सिपले केमा सहयोग पुर्‍याउँछ? उत्तर: व्यक्तिको जीवनलाई व्यवस्थित बनाउन। 6. प्रश्न: जीवनोपयोगी सिप सिक्नाले व्यक्तिमा केको विकास हुन्छ? उत्तर: सकारात्मक सोच र तनाव व्यवस्थापन क्षमताको। 7. प्रश्न: सोचाइ सिपले व्यक्तिलाई केमा सघाउँछ? उत्तर: दिमागलाई सही तरिकाले परिचालन गर्न। ८. स्वसचेतना सिपअन्तर्गत पर्ने कुनै दुईवटा जीवनोपयोगी सिपहरू उल्लेख गर्नुहोस्। उत्तर: आत्मबोध (Self-awareness) आत्मनियन्त्रण (Self-r...

 कक्षा १२, एकाइ २, पाठ ९ "शाब्दिक जानकारीलाई प्रस्तुत गर्ने तरिका" 1. प्रश्न: प्राविधिक शब्दको परिचय के हो? उत्तर: अनुसन्धानमा प्रयोग गरिने विशेष शब्दहरूको परिभाषालाई प्राविधिक शब्द भनिन्छ। 2. प्रश्न: पादटिप्पणी भनेको के हो? उत्तर: पृष्ठको तलमा दिइने थप जानकारी वा टिप्पणीलाई पादटिप्पणी भनिन्छ। 3. प्रश्न: अन्त्य टिप्पणी के हो? उत्तर: लेख वा प्रतिवेदनको अन्त्यमा दिइने थप विवरणलाई अन्त्य टिप्पणी भनिन्छ। 4. प्रश्न: छोटो रूपको सूची किन आवश्यक छ? उत्तर: पुनरावृत्त शब्दहरूको संक्षिप्त रूप प्रयोग गर्दा समय र स्थान बचत हुन्छ। 5. प्रश्न: प्राविधिक शब्दहरूको सूचीलाई के भनिन्छ? उत्तर: प्राविधिक शब्दहरूको सूचीलाई शब्दावली (glossary) भनिन्छ। छोटो उत्तर दिनुहोस छोटो रूपको सूचीको परिचय दिइ छोटो रूपको सूची तयार गर्ने क्रममा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू उल्लेख गर्नुहोस छोटो रूपको सूची भनेको कुनै पाठ, प्रतिवेदन वा पुस्तकमा प्रयोग गरिने संक्षिप्त शब्दहरू (संक्षेपाक्षर) वा संक्षिप्त रूपहरूको व्यवस्थित रूपमा राखिएको सूची हो। यो सूचीले पाठकलाई शब्दहरूको संक्षिप्त अर्थ बुझ्न मद्दत गर्दछ। छोटो रूपको सूची ...

  कक्षा१२ एकाइ २ पाठ ८ तथ्यांक प्रसोधन र विश्लेशणमा माइक्रोसफ्ट एक्सेलको प्रयोग अति छोटो उत्तर दिनुहोस 1. प्रश्न: माइक्रोसफ्ट एक्सेल के हो? उत्तर: माइक्रोसफ्ट एक्सेल एक स्प्रेडशीट सफ्टवेयर हो, जसलाई परिमाणात्मक तथ्याङ्क प्रशोधन र विश्लेषण गर्न प्रयोग गरिन्छ। 2. प्रश्न: मध्यिका (Median) भनेको के हो? उत्तर: मध्यिका भनेको परिमाणका आधारमा क्रममा मिलाइएको तथ्याङ्कलाई ठिक दुई भागमा विभाजन गर्ने तथ्य हो। 3. प्रश्न: माइक्रोसफ्ट एक्सेलमा मध्यिका कसरी निकाल्ने? उत्तर: आवश्यक सेलमा "=MEDIAN(तथ्याङ्क क्षेत्र)" टाइप गरी Enter थिचेर मध्यिका निकाल्न सकिन्छ। 4. प्रश्न: माइक्रोसफ्ट एक्सेलमा औसत (Mean) कसरी गणना गर्ने? उत्तर: आवश्यक सेलमा "=AVERAGE(तथ्याङ्क क्षेत्र)" टाइप गरी Enter थिचेर औसत निकाल्न सकिन्छ। 5. प्रश्न: माइक्रोसफ्ट एक्सेलमा स्तरीय भिन्नता (Standard Deviation) कसरी निकाल्ने? उत्तर: आवश्यक सेलमा "=STDEV.P(तथ्याङ्क क्षेत्र)" टाइप गरी Enter थिचेर स्तरीय भिन्नता निकाल्न सकिन्छ। 6. प्रश्न: माइक्रोसफ्ट एक्सेलमा ग्राफ कसरी बनाउने? उत्तर: तथ्याङ्क चयन गरी "Insert...

 एकाइ २ पाठ ७ 'तथ्याङ्क तथा सूचनाको विश्लेषण र प्रस्तुतीकरण' 1. तथ्याङ्क तयारी भनेको के हो? तथ्याङ्कलाई सफा र व्यवस्थित गरी विश्लेषणका लागि तयार पार्ने प्रक्रिया। 2. तथ्याङ्क विश्लेषण चरणलाई किन सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण मानिन्छ? यस चरणमा तथ्याङ्कको अर्थ निकालेर अनुसन्धान प्रश्नहरूको उत्तर पाइन्छ। 3. गुणात्मक तथ्याङ्क प्रशोधन गर्ने दुई कम्प्युटर सफ्टवेयरहरू के-के हुन्? Microsoft Excel र Google Sheets। 4. शाब्दिक प्रस्तुतीकरण भनेको के हो? शब्द, वाक्य र अनुच्छेदमार्फत जानकारी प्रस्तुत गर्ने तरिका। 5. तथ्याङ्क सङ्कलनपछि गर्नुपर्ने कार्यहरू महत्त्वपूर्ण किन हुन्छन्? सङ्कलित तथ्याङ्कलाई तयारी, प्रशोधन, विश्लेषण र प्रस्तुतीकरण गरेर मात्र अनुसन्धान पूर्ण हुन्छ। 6. शाब्दिक प्रस्तुतीकरणलाई प्रभावकारी बनाउने पाँच उपायहरू के-के हुन्? लेखकको भावनात्मक शब्द प्रयोग नगर्ने, सटिक व्याख्या गर्ने, दोहोऱ्याइ नगर्ने, तथ्याङ्क पुनरावलोकन गर्ने, र विशिष्ट मात्रासहितका शब्द प्रयोग गर्ने। 7. चित्रात्मक प्रस्तुतीकरणका पाँच प्रकारहरू के-के हुन्? चार्ट, ग्राफ, तालिका, फोटो, र नक्सा। 8. चित्रात्मक प्रस्तुतीकर...

 एकाइ दुइ पाठ ६ कक्षा १२ अति छोटो उत्तर दिनुहोस 1. सामाजिक तथ्याङ्क भनेको के हो? → कुनै समुदाय वा समाजको अवस्थाका वारेमा सङ्कलन गरिएका तथ्य जसमा आर्थिक, सामाजिक जनसांखिक,परिवारिक, व्याक्तिगत, धार्मिक, भाषिक, पेसागत आदि कुराहरु समेटिएका हुन्छन। 2. सामाजिक तथ्याङ्क सङ्कलनको मुख्य उद्देश्य के हो? → समाजको अवस्था अध्ययन गरी समस्या समाधान गर्नु। 3. सर्वेक्षण विधिको अर्थ के हो? → प्रश्नावली प्रयोग गरेर तथ्याङ्क सङ्कलन गर्ने विधि। 4. प्रत्यक्ष अवलोकन विधि के हो? → आफ्नै आँखाले घटनालाई अवलोकन गरी तथ्य सङ्कलन गर्ने विधि। 5. साक्षात्कार विधि भनेको के हो? → व्यक्तिसँग प्रत्यक्ष कुरा गरी सूचना लिने प्रक्रिया। 6. दृश्य-श्रव्य साधन के हो? → क्यामेरा, भिडियो, तथा अडियोजस्ता प्रविधि प्रयोग गरि तथ्य संकलन गर्ने साधन हो। 7. सामाजिक तथ्याङ्क सङ्कलन किन महत्वपूर्ण छ? → सामाजिक तथ्याङ्कले नीति निर्माण तथा निर्णय लिन सहयोग पुर्‍याउँने भएकाले यो महत्वपुर्ण छ। छोटो उत्तर दिनुहोस १. सामाजिक तथ्याङ्क सङ्कलनका मुख्य विधिहरू के हुन्? उत्तर: सामाजिक तथ्याङ्क सङ्कलनका मुख्य विधिहरू यस्ता छन्: प्रत्यक्ष अवलोकन व...

 एकाइ दुइ पाठ ५ कक्षा १२ अति छोटो उत्तर दिनुहोस क) समस्या पहिचान भन्नेको के हो? समस्या पहिचान भनेको कुनै पनि सामाजिक समस्या, घटना वा  अध्ययन गर्न आवस्यक र उपयुक्त अवधारणा पहिचान गर्नु हो। (ग) परिमाणात्मक अध्ययन पद्धति भन्नेको कस्तो पद्धति हो? परिमाणात्मक अध्ययन पद्धति भनेको संख्या र तथ्यांकको माध्यमबाट कुनै विषय वा समस्याको अनुसन्धान गर्ने प्रक्रिया हो। (घ) क्षेत्र अवलोकन भन्नेको कस्तो विधि हो? क्षेत्र अवलोकन भन्नाले अध्ययन गर्ने क्षेत्रलाई प्रत्यक्ष रूपमा अवलोकन गरी त्यहाँका तथ्य र अवस्था अध्ययन गर्ने प्रक्रिया हो २. अध्ययन विधि चयन गर्न किन आवश्यक छ? सही विधि चयनले समस्याको प्रभावकारी अध्ययन र    समस्याको  समाधान सुनिश्चित गर्ने भयकाले अध्ययन विधि चयन गर्न आवश्यक छ? ३. गुणात्मक अध्ययन पद्धति कस्तो विधि हो? गुणात्मक अध्ययन पद्धति भावना, अनुभव, र वर्णनमा आधारित अध्ययन विधि हो। ४.कस्तो अनुसन्धान पद्द्ति लाइ मिश्रीत अनुसंन्धान पद्द्ति भनिन्छ? परिमाणात्मक र गुणात्मक दुवै पद्धतिलाई संयोजन गरी प्रयोग गर्ने अनुसन्धान पद्धतिलाई मिश्रित अनुसन्धान पद्धति भनिन्छ। ४. अन्तर...

 एकाइ दुइ पाठ ४ कक्षा १२ अति छोटो उत्तर दिनुहोस १.बौद्धिक चोरी भनेको के हो? बौद्धिक चोरी भन्नाले अरूको बौद्धिक सम्पत्ति जस्तै लेख, विचार, सिर्जना, अनुसन्धान, वा आविष्कारलाई बिना अनुमति आफ्नो नाममा प्रयोग गर्ने वा त्यसको श्रेय लिने कार्यलाई जनाउँछ। २. मानिसहरूले बौद्धिक चोरी गर्नका कुनै दुई कारणहरू लेख्नुहोस्। क. सजिलो तरिकाले प्रतिष्ठा र फाइदा लिन खोज्नु। ख. आफ्नो सिर्जना गर्न समय र मेहनत बचाउन खोज्नु। ३. जानाजान गरिने बौद्धिक चोरीका कुनै दुई उदाहरण दिनुहोस्। 1. कसैको लेख/अनुसन्धानलाई आफ्नो नाममा प्रकाशित गर्नु। 2. इन्टरनेटबाट सामग्री लिएर बिना स्रोत उल्लेख आफ्नो कार्यमा समावेश गर्नु। छोटो उत्तर दिनुहोस बौद्धिक चोरिमा कस्तो सजायको व्यावस्था गरियको छ उल्लेख गर्नुहोस  उत्तर: नेपालको संविधानको धारा २५ मा बौद्धिक सम्पत्ति लगायत अन्य सम्पत्ति आर्जन गर्ने, उपभोग गर्ने, बेचबिखन गर्ने तथा व्यावसायिक लाभ प्राप्त गर्ने अधिकारको व्यवस्था गरिएको छ। यसै अन्तर्गत प्रतिलिपि अधिकार ऐन, २०५९ ले किताब, पत्रिका, लेख, अनुसन्धान, नाटक, गीत, संगीत, श्रव्य दृश्य रचना, आर्किटेक्चरल डिजाइन, चित्रकला, ...

 कक्षा १२ एकाइ ११  पाठ ५ शिक्षा र रोजगार 1. प्रश्न: साधारण शिक्षा भनेको के हो? उत्तर: व्यक्तिले आफ्नो जीवनका लागि प्राप्त गर्ने आधारभूत शिक्षा, जसले साधारण जीवन जिउन आधार दिन्छ तर विशिष्ट सीप प्रदान गर्दैन। 2. प्रश्न: प्राविधिक शिक्षा के हो? उत्तर: कुनै प्रविधिसँग सम्बन्धित व्यावसायिक ज्ञान, जसले व्यक्तिलाई विशिष्ट सीप र दक्षता प्रदान गर्छ। 3. प्रश्न: नेपालमा रोजगार क्षेत्रको मुख्य समस्या के हो? उत्तर: श्रम बजारमा रोजगारीका अवसरहरूको अभाव र उपलब्ध रोजगारीका लागि आवश्यक सीप तथा दक्षता भएका जनशक्तिको कमी। 4. प्रश्न: बौद्धिक पलायन रोक्न के गर्न सकिन्छ? उत्तर: देशमा गुणस्तरीय रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्ने, प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षामा जोड दिने, र लगानीमैत्री वातावरण बनाउने। 5. प्रश्न: नेपालले वैदेशिक जनशक्ति किन आयात गर्नु परेको हो? उत्तर: देशमा प्राविधिक, व्यावहारिक तथा प्रयोगात्मक ज्ञान भएका दक्ष जनशक्तिको अभावका कारण। 6. प्रश्न: नेपालमा बेरोजगारीका प्रमुख कारणहरू के हुन्? उत्तर: श्रमशक्तिसँग उपलब्ध सीप र दक्षता अनुसारको अवसरको अभाव, उच्च जनसंख्या वृद्धि दर, र प्राविधिक त...

 कक्षा १२ एकाइ ११ पाठ ४ "शिक्षामा समुदायको सहभागिता" 1. प्रश्न: समुदायको सहभागिता भन्नाले के बुझिन्छ? उत्तर: समुदायका सदस्यहरू निर्णय, कार्यान्वयन,अनुगमन, मूल्याङ्कन, निरन्तरता र संरक्षणमा सक्रिय रूपमा सहभागी हुनु। 2. प्रश्न: राणा शासनकालमा विद्यालयहरूको विकास नहुनुको एक कारण के थियो? उत्तर: सरकारी अनुदानको अभाव र समुदायको सहयोग नहुनु। 3. प्रश्न: शिक्षाले समुदायको विकासमा कसरी भूमिका खेल्छ? उत्तर: शिक्षाले समुदायमा जवाफदेहिता र पारदर्शिता कायम गर्न मद्दत गर्छ। 4. प्रश्न: शिक्षाको विकासमा समुदायले के कस्तो भूमिका खेल्न सक्छ? उत्तर: भौतिक, शैक्षिक र व्यवस्थापकीय कार्यमा आर्थिक, भौतिक तथा मानवीय सहयोग प्रदान गर्नु। 5. प्रश्न: समुदायले विद्यालयका कार्यक्रमहरूमा कसरी सहयोग गर्न सक्छ? उत्तर: घरको वातावरण सुधार गरेर र अभिभावकहरूलाई सचेत बनाएर। 6. प्रश्न: विद्यालय र घरबीचको सम्बन्ध कसरी सुदृढ गर्न सकिन्छ? उत्तर: प्रभावकारी सञ्चार सम्बन्ध कायम गरेर। 7. प्रश्न: विद्यार्थीहरूको सिकाइमा समुदायको योगदान के हुन सक्छ? उत्तर: गृहकार्य र परियोजना कार्यमा सूचना र विचार प्रदान गरेर। 8. प्रश्न: ...

 कक्षा १२ एकाइ ११ पाठ ३ शिक्षाले सामाजिक तथा सास्कृतिक विकासमा ल्याउने परिवर्तन र प्रभाव 1. प्रश्न: शिक्षाले सामाजिक समानता कसरी प्रवर्द्धन गर्छ? उत्तर: शिक्षाले सबैलाई समान अवसर प्रदान गरी सामाजिक विभेद घटाउँछ। 2. प्रश्न: संस्कृति संरक्षणमा शिक्षाको भूमिका के हो? उत्तर: शिक्षाले सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण र विकासमा योगदान पुर्‍याउँछ। 3. प्रश्न: नैतिक मूल्यहरूको विकासमा शिक्षा कसरी सहायक हुन्छ?  उत्तर: शिक्षाले नैतिकता र सामाजिक उत्तरदायित्वको भावना बढाउँछ। 4. प्रश्न: सामाजिक सचेतना वृद्धि गर्न शिक्षाले के भूमिका खेल्छ?  उत्तर: शिक्षाले व्यक्तिहरूलाई सामाजिक मुद्दाहरू र समस्याहरुका वारेमा सचेत र जागरूक बनाउँछ। 5. प्रश्न: आर्थिक विकासमा शिक्षाको योगदान के हो? उत्तर: शिक्षाले दक्ष जनशक्ति उत्पादन गरी आर्थिक समृद्धिमा मद्दत गर्छ। 6. प्रश्न: स्वास्थ्य र जीवनस्तर सुधारमा शिक्षा कसरी प्रभावकारी छ?  उत्तर: शिक्षाले स्वास्थ्य सम्बन्धी ज्ञान बढाई जीवनस्तर उकास्छ। 7. प्रश्न: लैङ्गिक समानता प्रवर्द्धनमा शिक्षाको भूमिका के हो?  उत्तर: शिक्षाले लैङ्गिक विभेद हटाई समानता स्थ...

 कक्षा १२ एकाइ ११ पाठ २ शिक्षामा पहुँच र समावेशिता"  अति छोटो प्रश्नहरू 1. प्रश्न: शिक्षामा पहुँच भन्नाले के बुझिन्छ? उत्तर: सबै व्यक्तिले लिङ्ग, सामाजिक वर्ग, जातीय पृष्ठभूमि, अपाङ्गता आदि आधारमा कुनै भेदभाव विना शिक्षा लिन सक्ने क्षमता र अवसर प्राप्त गर्नु। 2. प्रश्न: समता र समानतामा के फरक छ? उत्तर: समानतामा सबैलाई समान व्यवहार गरिन्छ, तर समतामा प्रत्येक व्यक्तिको आवश्यकता अनुसार न्यायपूर्ण व्यवहार गरिन्छ। 3. प्रश्न: शिक्षामा समावेशिता के हो? उत्तर: विविध पृष्ठभूमि र क्षमताका सबै बालबालिकालाई एउटै कक्षामा राखेर गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्ने प्रक्रिया। 4. प्रश्न: नेपालको संविधानले आधारभूत र माध्यमिक शिक्षामा के व्यवस्था गरेको छ? उत्तर: प्रत्येक नागरिकलाई माध्यमिक तहसम्म निःशुल्क शिक्षा पाउने हक। 5. प्रश्न: शिक्षामा पहुँच रोक्ने कुनै दुई बाधा के हुन्? उत्तर: गरिबी र लैङ्गिक भेदभाव। 6. प्रश्न: शिक्षामा पहुँच वृद्धि गर्न राज्यले के गरेको छ? उत्तर: आधारभूत तहसम्म निःशुल्क शिक्षा र पाठ्यपुस्तकको व्यवस्था। 7. प्रश्न: समावेशी शिक्षाले के फाइदा पुर्‍याउँछ? उत्तर: सबै बालबालिकाको सहभ...

 कक्षा १२ एकाइ ११ पाठ १ "शिक्षा र मानव संसाधन विकास" 1. शिक्षा भन्नाले के  बुझ्नु हुन्छ ? शिक्षा भनेको ज्ञान, सीप, मूल्य, र दृष्टिकोणको हस्तान्तरण प्रक्रिया हो, जसले व्यक्तिको सर्वांगीण विकासमा मद्दत गर्छ। 2. मानव संसाधन विकास के हो? मानव संसाधन विकास भनेको व्यक्तिहरूको सीप, ज्ञान, र क्षमताहरूलाई अभिवृद्धि गर्ने प्रक्रिया हो, जसले समाज र राष्ट्रको समग्र प्रगति सुनिश्चित गर्छ। 3. शिक्षा र मानव संसाधन विकासबीचको सम्बन्ध के हो? शिक्षा मानव संसाधन विकासको आधार हो; यसले व्यक्तिको सीप र ज्ञान वृद्धि गरी राष्ट्रको विकासमा योगदान पुर्‍याउँछ। 4. शिक्षाको मुख्य उद्देश्य के हो? व्यक्तिको बौद्धिक, सामाजिक, र नैतिक विकास गरी सक्षम नागरिक तयार पार्नु शिक्षाको मुख्य उद्देश्य हो। 5. मानव संसाधन विकासका मुख्य क्षेत्रहरू के-के हुन्? शिक्षा, स्वास्थ्य, सीप विकास, र रोजगार सृजना मानव संसाधन विकासका मुख्य क्षेत्रहरू हुन्। 6. शिक्षाले आर्थिक विकासमा कसरी योगदान पुर्‍याउँछ? शिक्षाले दक्ष जनशक्ति उत्पादन गरी उत्पादकत्व बढाउँछ, जसले आर्थिक विकासमा योगदान पुर्‍याउँछ। 7. शिक्षा र सीप विकासबीचको सम्बन्ध...